Për shumë njerëz, kafeja e mëngjesit është një ritual pa të cilin dita pothuajse nuk mund të nisë, ndërsa një filxhan i dytë ose i tretë gjatë ditës nuk është aspak i pazakontë.

Një studim i shkencëtarëve nga Universiteti Flinders ndoqi rreth 10.000 gra të moshuara për dhjetë vjet dhe rezultatet sugjerojnë se konsumimi i më shumë se pesë filxhanëve kafe në ditë mund të lidhet me një dendësi më të ulët minerale të kockave. Në të njëjtën kohë, u zbulua një ndryshim interesant mes dy pijeve të nxehta më të konsumuara në botë: pirja e çajit u shoqërua me një dendësi pak më të lartë të kockave të ijeve.

Studimi, i publikuar në revistën “Nutrients”, përdori të dhëna nga një studim i madh amerikan, Study of Osteoporotic Fractures. Në studim morën pjesë 9.704 gra të moshës 65 vjeç e lart. Studiuesit ndoqën për rreth dhjetë vjet, në mënyrë të përsëritur, sasinë e kafesë dhe çajit që konsumonin pjesëmarrëset. Në të njëjtën kohë, ata matën dendësinë minerale të kockave, të njohur si BMD, në qafën e femurit dhe në të gjithë zonën e ijeve. Bëhet fjalë për një tregues të rëndësishëm të fortësisë së kockave, i cili përdoret edhe për vlerësimin e rrezikut të osteoporozës.

Për gratë pas menopauzës, kjo është një çështje veçanërisht e rëndësishme. Me uljen e nivelit të estrogjenit, humbja e masës kockore përshpejtohet, duke rritur me kalimin e viteve rrezikun për osteoporozë dhe fraktura. Prandaj, studiuesit donin të kuptonin nëse diçka kaq e përditshme sa zgjedhja mes kafesë dhe çajit mund të ketë lidhje me ruajtjen e shëndetit të kockave në moshë të madhe.

Dy ose tre kafe nuk treguan efekt negative

Rezultatet janë në fakt mjaft inkurajuese për shumicën e njerëzve që pinë kafe. Kur studiuesit analizuan konsumin e kafesë në përgjithësi, nuk gjetën një lidhje të rëndësishme midis pirjes së kafesë dhe dendësisë minerale të kockave në qafën e femurit ose në zonën e ijeve. Analiza sugjeroi gjithashtu se rreth dy deri në tre filxhanë kafe në ditë nuk shoqërohen me ndryshime negative në dendësinë e kockave. Me fjalë të tjera, nuk ka arsye që, vetëm për shkak të këtij studimi, kafenë e mëngjesit ta zëvendësoni me çaj. Një sinjal interesant u shfaq vetëm te sasitë dukshëm më të mëdha. Te gratë që konsumonin më shumë se pesë filxhanë kafe në ditë, analiza sugjeroi një dendësi më të ulët minerale të kockave. Pse një sasi e madhe kafeje mund të ndikojë te kockat? Një nga faktorët e mundshëm është kafeina. Studimet e mëparshme kanë treguar se kafeina mund të rrisë lehtësisht eliminimin e kalciumit përmes urinës dhe të ndikojë në përthithjen e tij, ndaj prej dekadash po studiohet lidhja e mundshme mes kafeinës dhe shëndetit të kockave.

Megjithatë, rezultatet e deritanishme nuk janë të njëzëshme. Për shembull, një studim më i vjetër te gratë e shëndetshme pas menopauzës nuk gjeti lidhje midis konsumit të kafeinës dhe dendësisë minerale të kockave, madje as te gratë që pinin pesë ose më shumë filxhanë kafe në ditë. Studime të tjera madje e kanë lidhur konsumin e moderuar të kafesë me tregues më të mirë të shëndetit të kockave. Prandaj, studimi i ri nuk do të thotë se është zbuluar një kufi i prerë pas të cilit kafeja fillon të “vjedhë kalciumin” nga kockat. Rezultatet sugjerojnë se konsumimi i tepërt i kafesë mund të kërkojë më shumë kujdes, veçanërisht te gratë e moshuara që kanë edhe faktorë të tjerë rreziku për osteoporozën.

Alkooli mund ta ndryshojë më tej situatën

Studiuesit gjetën edhe një lidhje tjetër interesante. Marrëdhënia midis kafesë dhe dendësisë minerale të kockave të qafës së femurit ndryshonte në varësi të sasisë së alkoolit që gratë kishin konsumuar gjatë jetës. Te gratë me konsum më të lartë të alkoolit, konsumi më i madh i kafesë u shoqërua me dendësi më të ulët të kockave të qafës së femurit. Megjithatë, autorët paralajmërojnë se rezultatet e këtyre nëngrupeve duhet të interpretohen me kujdes, pasi janë statistikisht më pak të qëndrueshme dhe kryesisht duhet të shërbejnë si pikënisje për studime të ardhshme.

Ndërsa kafeja në sasi të moderuara nuk tregoi një efekt të rëndësishëm në përgjithësi, te çaji u gjet një lidhje e vogël, por statistikisht domethënëse pozitive. Gratë që pinin çaj kishin një dendësi mesatare pak më të lartë minerale të gjithë zonës së ijeve krahasuar me ato që nuk pinin çaj. Dallimi ishte shumë i vogël – dendësia mesatare ishte 0,718 g/cm² te gratë që pinin çaj, kundrejt 0,715 g/cm² te ato që nuk pinin – ndaj nuk bëhet fjalë për një efekt dramatik që do ta kthente çajin në një “ilaç” kundër osteoporozës. Megjithatë, rezultati përputhet me disa studime të mëparshme që gjithashtu e kanë lidhur konsumimin e çajit me një dendësi më të mirë minerale të kockave te gratë e moshuara. Një shpjegim i mundshëm mund të lidhet me përbërësit bimorë që gjenden në çaj, si flavonoidet, të cilat kanë veti antioksiduese dhe potencialisht mund të ndikojnë në proceset e formimit dhe shpërbërjes së indit kockor.

Mesazhi më i rëndësishëm i këtij studimi nuk është se kafeja është e keqe për kockat. Përkundrazi, studiuesit nuk gjetën një lidhje të përgjithshme midis konsumit të zakonshëm të kafesë dhe dendësisë më të dobët të kockave. Sinjali për një efekt të mundshëm negativ u shfaq vetëm te konsumimi prej më shumë se pesë filxhanësh në ditë. Duhet mbajtur parasysh gjithashtu se bëhet fjalë për një studim vëzhgues. Ai mund të tregojë një lidhje, por nuk mund të provojë se pikërisht sasia e madhe e kafesë shkaktoi uljen e dendësisë së kockave.

Gjithashtu, rezultatet u referohen grave mbi 65 vjeç, ndaj nuk mund të zbatohen automatikisht për gratë më të reja ose për burrat. Për shëndetin e kockave janë shumë më të rëndësishëm faktorë të përgjithshëm si marrja e mjaftueshme e kalciumit dhe vitaminës D, aktiviteti fizik – veçanërisht ushtrimet me ngarkesë – mos pirja e duhanit dhe kufizimi i alkoolit.

Nëse jeni ndër ata për të cilët dy ose tre filxhanë kafe në ditë janë një kënaqësi e vogël e përditshme, ky studim nuk jep arsye për të hequr dorë. Por nëse deri në drekë i jeni afruar tashmë filxhanit të gjashtë, ndoshta ia vlen të ndaloni pak para kafesë së radhës.