Ti je ketu: Ballina > Opinione > Reportazh
Reportazh

Së bashku me fillimin e verës, nisa një rrugëtim drejt së kaluarës, për ta sjellë në të sotmen, për hir të kujtesës, për të sfiduar harresën, e bindur se asgjë nuk e ndal më këndshëm kohën sesa deti dhe dielli.

Antigona Qena Kaçaniku

Duke ecur nëpër rrugët e Ulqinit, buzë plazhit, ndiej vazhdimin e të gjitha atyre ditëve verore, që me vite u palosën në kujtesën tonë, nga ky qytet; deti, valët, rëra, njerëzit...
Sa shumë të rinj filluan dashurinë në këtë vend, në këto valë deti, nën diellin e buzëqeshur apo nën yjet e natës, të dehur nga hëna e plotë, po aq fëmijë për herë të parë shijuan ujin e njelmët, shkelën me këmbët e vockla rërën e plazhit dhe nga viti në vit, në pushimet e bukura verore, u rritën me kujtime nga ky vend. Edhe vitet e pjekurisë, po ashtu i vulosëm me këto valë deti, aq shumë kujtime vodhëm nga ky vend, për t’i ruajtur përherë në zemrat tona, për ditët e zymta të vjeshtës. Prandaj, për hir të të gjitha këtyre kujtimeve e ndjenjave të zgjuara, sa herë që shtrihemi në rërë, hyjmë në det, përkëdhelemi nga uji i njelmët, shijojmë ajrin e freskët të mëngjesit bregdetar, pra për hir të këtyre dallgëve, që ngrohin ëmbëlsisht gjakun e damarëve tanë, desha të sajoja një kartolinë të bukur fjalësh e kujtimesh nga Ulqini i fëmijërisë, rinisë dhe tash, të këtij çasti, që të mos më ikën pa e shndërruar në falënderim për kënaqësinë e dhuruar ndër vite.
Ulqini është një qytet bregdetar, në jug të Malit të Zi, i cili lahet nga Deti Adriatik, është një pikë e rëndësishme turistike dhe qyteti me rrethinë posedon një pasuri të madhe kulturore, historike e natyrore.


Sot, në kohën e internetit, informata për historinë e qytetit gjenden lehtë dhe janë të shumta.
“Ulqini është themeluar rreth shekullit V p.e.s. nga ilirët. Në vitin 163 p.e.s. u pushtua nga Perandoria Romake dhe, pas ndarjes së perandorisë, i takon Perandorisë Bizantine. Gjatë mesjetës ishte nën udhëheqjen sllave dhe pastaj nën atë të Balshajve. Në këtë kohë ishte qendër e rëndësishme e pushtuesve të rinj. Më 1405 u morr nga Republika e Venedikut, e pastaj, më 1571, nga Perandoria Osmane. Më 1880 e pushton Principata e Malit të Zi. Gjatë gjysmës së dytë të shekullit XX, Ulqini do të përjetojë edhe epokën e tij të artë, që u ngrit nga turizmi i nivelit të lartë.
Dëshmia e parë në formë të shkruar për emrin e lashtë të Ulqinit ndeshet te Plini Plak, i cili në veprën e tij “Naturali Historiae”, pohon se Olciniumi (Ulqini i lashtë) më parë është quajtur Col-Chinium, pra, sipas një hipoteze, emri më i hershëm Colchinium ka të bëjë me kolkët apo kolhët nga Azia, si themelues të këtij qyteti, në mbështetje edhe të së dhënës mbi poetin helen Apolonin nga Rodosi, i cili, kur këndon për Argonautët, thotë se kolkët janë vendosur në trevat ilire. Ndërsa historiani dhe gjeografi kroat Grga Novak pohon se banorët e vjetër të Ulqinit i kanë takuar fisit ilir të Taulantëve...”
Pra, Ulqini është njëri ndër qytetet më të vjetra në bregdetin e Adriatikut dhe në rrugëtimin e jetës urbane mbi 2000-vjeçare janë ndërruar stinë e mote të panumërta, të shoqëruara me bukuri joshëse të kohëve të arta legjendare, por edhe me furtuna e rrebeshe të kohëpaskohshme, që kanë kanosur ekzistencën dhe jetën e këtij qyteti.

Ulqinin e bën një pikë të nxehtë të pushuesve, nga muaji maj e deri në shtator, plazhi i madh, që është një plazh ranor 12 kilometra i gjatë, ndërsa në brendësi të qytetit, është plazhi Rana, 376 metra i gjatë dhe në kohë të sezonit arrin kapacitetin maksimal.
Simbol kryesor arkitektonik i Ulqinit është Kalaja (Qyteti i vjetër), që është bërthama e gjithë qytetit. Ajo që dallon Ulqinin nga qytetet e tjera bregdetare, është, sigurisht, pazari, i cili gjendet në rrugën kryesore të qytetit. Këtu, sidomos të martave dhe të premteve, ditëve të pazarit, mund të blini prodhimet autentike vendëse, në çdo kohë mund të gjeni qumështin e freskët vendor, djathin, vezët, pemët dhe perimet, ullinjtë e vajin e ullirit.
Natyrisht se për turistët është një përjetim edhe më i bukur, kur kuptojnë që Ulqini është shumë i pasur nga pikëpamjet e etnokulturës, për çka mund të njihen e të shohin në muzeun e qytetit, që ndodhet brenda kalasë. Pranë muzeut punon reparti arkeologjik, në ndërtesën e kishë-xhamisë, dhe reparti etnologjik e galeria e arteve në kullën e Balshajve. Institucioni më i rëndësishëm për kulturë është qendra e kulturës, në kuadër të së cilës punojnë biblioteka, muzeu e kinemaja. Ulqini posedon një pasuri të madhe arkitektonike, që ka vlera të mëdha kulturore, ndër to bëjnë pjesë kishat, xhamitë, krojet dhe mbetjet arkeologjike. Sporti është pjesë e pandarë e jetës së përditshme të shumë banorëve të këtij qyteti, me shumë klube të ndryshme.
Dhe, për Ulqinin mund të shkruash e të flasësh shumë, por qëllimi i këtij shkrimi është të rikujtoj se Ulqinin e shijuam gjatë gjithë jetës, posaçërisht në kohët kur e kishim të pamundur të laheshim në detin e Shqipërisë dhe uji i Ulqinit ishte aq i këndshëm, ngase e ndienim si një vazhdimësi e po të njëjtit ujë, që puth e përqafon tokën e ndaluar.

Ulqini dhe ulqinakët hapën dyert e zemrën për kosovarët edhe në kohët e vështira, gjatë luftës, kur u detyruam ta linim Kosovën, këto miqësi të asaj kohe vazhdojnë edhe sot e kësaj dite, ashtu siç vazhdon dëshira që t’i kthehemi këtij qyteti, ku zgjohen kujtimet e vjetra e krijohen të rejat.
Në ditët e sotme kemi gjithë bregdetin shqiptar për ta kaluar e për ta shijuar verën përcëlluese, por i themi faleminderit Ulqinit për verat e kaluara këtu dhe për ndjenjën e bukur asokohe, kur kishim një copë det, një vendpushim, të sigurt se aty do të gjenim qetësinë e zemërgjerësinë.
Do të vazhdojnë ta vizitojnë gjenerata këtë perlë bregdetare dhe le ta dinë se këtë det e këtë rërë i shkelëm edhe ne, shumë kohë më parë.
Sado që retë e nxira e shiu i këtij qershori nuk linin diellin të më buzëqeshte në ndarje, e dija se është aty dhe se do ta përqafojë me rrezet e veta këtë bukuri, që ne e shijuam ëmbëlsisht.

© REVISTA TEUTA. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.

#RevistaTEUTA

 

Ju gjithashtu mund të jeni të interesuar në..

 

 

Revista TEUTA
270

Revistë Moderne për Gruan Dhe Familjen
"Revista TEUTA"
Prishtinë, Kosovë

 

 

Të gjitha të drejtat e portalit www. revistateuta.com janë të rezervuara.
Asnjë material, nuk mund të shfrytëzohet, kopjohet, rirodhohet, publikohet në asnjë mënyrë nga ndonjë portal apo ndonjë medium tjeter pa leje të shkruar nga TEUTA.
Të gjithë shkelësit e këtyre të drejtave do të ballafaqohen me ligjin. COPYRIGHT 2017 TEUTA
Kontakt: info@revistateuta.com ww.revistateuta.com
Prishtinë, Kosovë
 

Mobile Version | Desktop Version